0935-359-5484 : whats app
 برای مشاوره رایگان و دریافت قیمت انلاین با ما در ارتباط باشید 
چرخ دنده و زنجیر

چرخ دنده ها قطعاتی مکانیکی برای انتقال حرکت و قدرت بین اجزای دستگاه می باشند. در این مقاله انواع مختلف چرخ دنده ها و نحوه کار دنده ها را مورد بحث قرار می دهیم. هنگام جفت شدن دو چرخ دنده، دندانه های آن دو با هم درگیر شده و روی هم می غلتند؛ به عبارتی چرخ دنده محرک چرخ دنده متحرک را به حرکت در می آورد. بسته به نوع طراحی و ساخت و اندازه چرخ دنده های درگیر، انتقال حرکت بین شفت محرک و متحرک می تواند همراه با تغییر جهت چرخش و یا سرعت باشد. چرخ دنده ها و خصوصیات آن ها سبب شده است از آن ها بطور گسترده ای برای کاهش یا افزایش سرعت و گشتاور در انواع دستگاه های موتوری از جمله خودرو، موتور سیکلت و هم چنین انتقال حرکت و نیرو در انواع دستگاه های مکانیکی از قبیل ساعت، ابزار دقیق استفاده شود.

طبقه بندی کلی چرخ دنده ها
چرخ دنده ها در طرح ها و شکل های مختلف و متناسب با کاربرد و الزامات طراحی ساخته می شوند. این خصوصیات مختلف باعث می شود چرخ دنده ها به چندین روش مختلف، به عنوان مثال بر اساس شکل پروفیل دنده ها یا موقعیت قرار گیری محور چرخ دنده ها طبقه بندی شوند.
1.    چرخ دنده ساده spur gear
2.    چرخ دنده مارپیچ helical gear
3.    چرخ دنده جناغی Herringbone Gear
4.    چرخ دنده حلزونی Worm Gear
5.    چرخ دنده مخروطی Bevel gears
6.    چرخ و شانه Rack and pinion
 
چرخ دنده ساده
چرخ دنده های ساده، متداول ترین نوع چرخ دنده ها هستند.  برای انتقال قدرت بین شفت های موازی از آن ها استفاده می شود. دندانه های این نوع چرخ دنده بصورت موازی با محور چرخ دنده تراشیده می شوند. هنگام در گیری دو دندانه تنها نیروی شعای به محور وارد می گردد. عدم ایجاد نیروی محوری، بازده بالا و طراحی و ساخت ساده از جمله مزایای این نوع چرخ دنده هاست. ولی استفاده از این نوع چرخ دنده در سرعت های بالا سر و صدای زیادی تولید می کند. این نوع چرخ دنده در طیف وسیعی از کاربرد ها مورد استفاده قرار می گیرد به عنوان مثال از آن ها در ساعت، پمپ، نیروگاه های قدرت استفاده می شود.

چرخ دنده مارپیچ
مانند چرخ دنده های ساده، معمولاً از چرخ دنده های مارپیچ در شفت های موازی استفاده می شود؛ اما می توان برای انتقال قدرت در شفت های متنافر و متقاطع نیز از آن ها استفاده کرد. دندانه ها در این نوع چرخ دنده با زاویه ای نسبت به محور ها ساخته می شود؛ این زاویه باعث درگیری تدریجی دندانه ها می شود و در هر لحظه بیش از یک دنده درگیر خواهد بود. این امر باعث می شود چرخ دنده های مارپیچ نیروی بیشتری نسبت به چرخ دنده های ساده تحمل کنند، علاوه بر آن حرکت روان تر و کم سر و صدا تری نیز داشته باشند. اما این زاویه باعث ایجاد نیروی محوری هنگام درگیری دو چرخ دنده نیز میگردد. هنگام انتخاب یاتاقان برای سیستم باید شعاعی یا محوری بودن نیرو ها در نظر داشته باشیم. به منظور دستیابی به انتخاب درست به مقاله “طبقه بندی یاتاقان ها و کاربردشان” نگاهی بیاندازید.

چرخ دنده مارپیچ دوبل
چرخ دنده های مارپیچ بصورت تک ردیف یا دو ردیفه ساخته می شوند؛ در چرخ دنده مارپیچ دوبل، دو ردیف دندانه وجود دارد که بصورت قرینه هستند و با یک شیار از هم جدا شدند. مزیت استفاده از این نوع چرخ دنده ها خنثی شدن نیروهای محوری به علت قرینه بودن زوایه مارپیچ چرخ دنده است.

چرخ دنده جناغی
این نوع چرخ دنده ها بسیار شبیه به چرخ دنده مارپیج دوقلو هستند با این تفاوت که شیاری بین دو ردیف دندانه ایجاد نمی شود.  روش ساخت این نوع چرخ دنده ها دشوار بوده و هزینه زیادی دارد. کاربرد این نوع چرخ دنده برای بارهای ضربه ای سنگین و مرتعش بودن سیستم است.

چرخ دنده حلزونی
چرخ دنده حلزونی بصورت کوپل با پیچ حلزون استفاده می شود. در این نوع چرخ دنده ها قابلیت تغییر دور زیاد است و حرکت بسیار نرم، روان و کم صدایی دارند. از دیگر مزایای پیچ و چرخ حلزون خاصیت قفل شوندگی سیستم است بطوری که همواره پیچ محرک و چرخ متحرک است.  هم چنین در  بارهای ضربه ای سنگین  عملکر خوبی دارند. ولی راندمانشان نسبت به دیگر چرخ دنده ها پایین است.

چرخ دنده مخروطی
دندانه ها در این نوع چرخ دنده روی یک مخروط ناقص ایجاد می شوند. استفاده از این نوع چرخ دنده هنگامی که محور ها متعامد باشند، معمول است. اما میتوان آن ها را طوری طراحی کرد که با زوایای دیگر درگیر شوند. چرخ دنده مخروطی به نسبت چرخ دنده گرانی است و نسبت به اندازه آن، ظرفیت انتقال گشتاور بالایی ندارد. از این نوع چرخ دنده در مواردی که جهت انتقال قدرت باید عوض شود، استفاده می شود. دندانه‌های این چرخ دنده می‌تواند مستقیم، مارپیچ یا هیپوئیدی باشد.
 

  • جزئیات